به گزارش خبرگزاری شبستان از مشهد، از زمان آغاز جنگ ایران و عراق شهرک شهیدبهشتی مشهد مقدس میزبان خانواده های جنگ زده جنوبی بود، محلی که بین مشهدی ها به شهرک عرب ها مشهور شده است و حالا با گذشت بیش از ۴۰ سال، این مردم بخشی از این شهرند؛ با آداب و رسوم و آئین های خودشان.
با شروع جنگ رمضان و شکل گیری شب های مقاومت در خیابان؛ خوزستانی ها و جنوبی های مقیم مشهد هم کم کم پای کار خیابان آمدند و تجمع ها و موکب های آنها هم برپا شد.
با فرارسیدم محرم اما همچون سال های گذشته این محله حال و هوای دیگری پیدا می کند. وارد شهرک که می شود دود پاره هیزمهای سوخته در هوا گیج میخورد و عطر چای زغالی و قهوه عربی را به مشام میرساند. حال وهوایی شبیه مسیر مشایه...
صدای نوحه عربی تمام شهرک شهیدبهشتی را در بر گرفته و غوغا و جنبوجوش جمعیت سیاهپوش جلو چشم آدم را میگیرد. هنوز چند روز بیشتر از شروع ماه محرم نگذشته، اما شهرک شهیدبهشتی حال و هوای دیگری به خود گرفته است.
هوای اربعین در مشهدالرضا(ع)
در این سالها مردم شهر هم بیشتر از گذشته با این مجتمع متفاوت آشنا شده و آوازه عزاداریهای پرشورشان را شنیدهاند. حالا از هر نقطهای به اینجا آمدهاند. آنهایی که دیدهاند، میدانند این شبها حال «شهرک عربها» با حال «مسیر اربعین» مو نمیزند.
چند سالی است که زدن موکب و موکب داری به سبک اربعین در شهرک تبدیل به پدیده شده است، پدیده ای همچون اربعین حسینی، با همان سبک و سیاق، موکب و پتو و صندلی، مکان استراحت، صدای بلند بلندگوها با مداحی و مراثی عربی، همراه با چای آتشی ایرانی و عراقی، قهوه عربی، فلافل و حتی برنج و خورشت لوبیای معروف عراقی ...اگر کمی دل بدهی وارد حال و هوای مشایی و مسیر نجف و کربلا می شوی ...
از بلوک یک تا بلوک۳۳ بالغبر ۳۰ موکب ها برپا شده؛ هرکدام از این موکبها و صاحبانشان هم داستان خودشان را دارند. داستان هایی که برگرفته از عشق و ارادت است به ساحت ارباب بی کفن و خاندان طاهرینش.
چشم باز میکنی و خودت را در «بدایه شارع زینالعابدین (ع)» میبینی، در «شارع قبلهالحسین (ع)»؛ با صدای نوحهخوانهایی که حروف را از ته حلقشان ادا میکنند و جوانهایی با دشداشههای بلند سیاه و سربندهای سبز، غرق در بوی عود و قهوه عربی.
البته موکب و موکب داری در این شهرک سابقه طولانی دارد تقریبا به قدمت شروع زیارت اربعین و پیاده روی های اربعین بعد از سقوط صدام. در سال های قبل از کرونا در این شهرک موکب و موکب داری به این گستردگی نبوده است، اما با شروع کرونا و محدودیت سفر به کشور عراق کسبه و معتمدین تصمیم به بازسازی صحنه به صحنه مسیر مشایی در همین فضای محدود می کنند.
برداشتن دیوار ها و موانع اطراف و جدول کشی و تعریض بلوار شهرک توسط شهرداری زمینه کار را بیشتر آماده می کند. حالا چندسالی است که از محرم سال ۱۴۰۰ هر سال این مراسم باشکوه تر شده و موکب ها بیشتر بیشتر می شوند، دیگر شب های منتهی به تاسوعا و عاشورا خیابان های منتهی به شهرک تقریبا قفل شده و تردد با خودرو تقریبا غیر ممکن می شود.
شهرک عربها» البته دیگر خیلی وقت است که «شهرک عربها» نیست؛ محله جنوبیهای مشهد است حالا، با همه آن صفا و خونگرمیای که در آدمهای جنوب هست. جنوبیها البته فقط به خونگرمیشان نیست که شناخته میشوند. عزاداری آنها هم مثل خودشان گرم و گیراست؛ آنقدر که آدمهای مشتاق را از همهجای شهر بکشاند به شهرک.
آئین های محرم در شهرک عرب ها
جنوبی ها در ایام محرم آئین های زیادی را برگزار می کنند و در برخی رسوم نیز با ما مشهدی ها و دیگر شهرهای کشور نیز متفاوت اند؛ مثلا ما تاسوعا را برای حضرت عباس(ع) عزاداری می کنیم اما عرب های جنوب تاسوعا را برای علی اصغر(ع) به عزا می نشینند، فلسفه آن را هم ترتیب شهادت شهدای کربلا می دانند؛ چرا که قبل از اباعبدالله(ع)، آخرین شهید علی اصغر(ع) است...
آیین سنتی سینیگردانی حضرت قاسم علیهالسلام یکی از این آئین هاست که هر سال در شب هشتم محرم در شهرک شهید بهشتی مشهد برگزار میشود. در این مراسم در سینیها آجیل مشکلگشا، شمع، گلاب، حنا، شیرینی و میوه میگذارند، روی آن پارچه سبز میکشند و بالای سر گذاشته و در کوچه ها می چرخانند و عزاداری میکنند.
نوای سنج و دمام که بلند می شود مردم جمع می شوند و با فریادهای حیدر حیدر همراه جمعیت می شوند و برای نوجوان غیور کربلا عزاداری می کنند.
همزمان با ظهر عاشورا نیز مراسم شبیهخوانی در منطقه شهرک شهید بهشتی، برگزار می شود. زمین خاکی پشت شهرک به سمت کمربندی فضایی مناسبی برای برگزاری مراسم تعزیه خوانی است که گروه شبیه خوانی خوزستانی های مقیم مشهد از آن برای مراسم خود استفاده می کنند.
این روزها شهرک بهشتی مشهد حال و هوای عجیبی دارد؛ همه جایش بوی اربعین می دهد. همان بو، همان صداها؛ «ماءالبارد»، «تفضل»؛ گویی در مسیر مشایه قدم میزنی... اگر شما هم هوس کردید هم با نوای جنوبی شبی را به عزاداری بپردازید و هم حال و هوای اربعین را در مشهد تجربه کنید بسم الله...
گزارش: علی رنگ آمیز طوسی
نظر شما