خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- گاهی بزرگی یک کار را نه باید در وسعت آن، بلکه در عمق اثری جست‌وجو کرد که بر زندگی انسان‌ها می‌گذارد؛ در دستی که بی‌هیچ چشمداشتی برای آبادانی خانه‌ای بالا می‌رود، در قدم‌هایی که برای کاستن از رنج خانواده‌ای برداشته می‌شود و در دل‌هایی که آسایش دیگران را بر راحتی خود ترجیح می‌دهند.

جهاد، همیشه در میدان‌های بزرگ و لحظه‌های پرهیاهو معنا نمی‌شود؛ گاهی در سکوت یک کوچه قدیمی، میان بوی سیمان و خاک و در گرمای دست‌های مردانی تجلی پیدا می‌کند که تصمیم گرفته‌اند سهمی از توان خود را برای بهتر شدن زندگی دیگران کنار بگذارند.

در بافت قدیمی بیرجند، جایی که خانه‌ها روایتگر سال‌ها زندگی، خاطرات و روزهای سپری‌شده‌اند، گروهی از جهادگران گرد هم آمدند تا کاری به ظاهر ساده، اما سرشار از معنا انجام دهند؛ مرمت و آماده‌سازی پشت‌بام خانه‌ای که چهار خانواده نیازمند در آن زندگی می‌کنند. خانه‌ای که برای ساکنانش تنها مجموعه‌ای از دیوارها و سقف‌ها نیست، بلکه پناهگاهی برای زندگی، آرامش و ادامه دادن روزهای دشوار است.

در روزهایی که عطر معنویت ایام فاطمیه در فضای شهر پیچیده و نام حضرت فاطمه زهرا(س) یادآور مهربانی، ایثار و دستگیری از نیازمندان است، جهادگران گروه‌های جهادی شهید علی شبانی شوکت‌آباد و شهید حمیدرضا مساح شوکت‌آباد، همراه با خادمیاران رضوی کانون خادمیاری رضوی شهید علی شبانی شوکت‌آباد، راهی یکی از محله‌های قدیمی بیرجند شدند تا معنای خدمت را نه در کلام، بلکه در عمل به تصویر بکشند.

حاصل این همدلی، اجرای عملیات سیمان‌کاری و آسترکشی پشت‌بامی به مساحت ۲۳۰ مترمربع و آماده‌سازی آن برای اجرای ایزوگام بود؛ اقدامی که قرار است زمینه‌ساز محافظت بهتر از خانه در برابر بارندگی و نفوذ رطوبت شود و آرامش بیشتری برای خانواده‌های ساکن در آن به همراه داشته باشد.

محمد تاج‌نیا، مسئول گروه جهادی شهید مساح و فرمانده پایگاه مقاومت بسیج سپهبد شهید علی صیاد شیرازی بیرجند، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، از فعالیت‌های جهادی این مجموعه‌ها، اهمیت شناسایی خانواده‌های نیازمند، نقش همدلی در محرومیت‌زدایی و ضرورت تداوم فرهنگ خدمت‌رسانی سخن گفت؛ فرهنگی که در آن، ارزش انسان‌ها با میزان دارایی‌شان سنجیده نمی‌شود و خدمت به هم‌نوع، فرصتی برای زنده نگه داشتن روحیه ایثار و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

جهاد؛ روایتی از عشق که در میدان خدمت معنا می‌شود

تاج‌نیا با اشاره به فعالیت گروه‌های جهادی در راستای خدمت‌رسانی به خانواده‌های نیازمند، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اهداف فعالیت‌های جهادی، حضور در کنار مردمی است که به دلایل مختلف با مشکلات معیشتی و محدودیت‌های مالی مواجه هستند و برای رفع برخی از نیازهای ضروری زندگی خود به همراهی دیگران احتیاج دارند.

وی افزود: جهاد تنها به حضور در یک منطقه محروم یا انجام یک فعالیت عمرانی محدود نمی‌شود، بلکه پیش از هر چیز، نوعی نگاه مسئولانه به زندگی و نیازهای اطرافیان است؛ نگاهی که به انسان یادآوری می‌کند در برابر مشکلات دیگران بی‌تفاوت نباشد و هر اندازه که توان دارد، برای سبک‌تر شدن بار زندگی آنان قدم بردارد.

مسئول گروه جهادی شهید مساح با بیان اینکه گروه‌های جهادی تلاش می‌کنند بخشی از نیازهای واقعی خانواده‌های کم‌برخوردار را شناسایی و برای رفع آن اقدام کنند، ادامه داد: گاهی یک خانواده به امکانات بزرگی احتیاج ندارد، بلکه برطرف شدن یک مشکل ضروری در محل زندگی‌اش می‌تواند بخش مهمی از دغدغه‌های آن را کاهش دهد.

به گفته وی، تعمیر بخش‌هایی از خانه، رفع مشکلات عمرانی، مرمت سقف و دیوارها و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای زندگی، از جمله اقداماتی است که شاید در نگاه نخست ساده به نظر برسد، اما برای خانواده‌ای که امکان پرداخت هزینه‌های سنگین تعمیرات را ندارد، اهمیت فراوانی دارد.

تاج‌نیا تصریح کرد: گروه‌های جهادی تلاش می‌کنند با تکیه بر توان نیروهای داوطلب، امکانات موجود و روحیه همکاری، بخشی از این مشکلات را برطرف کنند تا خانواده‌های نیازمند برای تأمین برخی نیازهای ضروری خود، فشار مالی کمتری را تحمل کنند.

وی با اشاره به اینکه ارزش فعالیت‌های جهادی تنها در نتیجه ظاهری کار خلاصه نمی‌شود، گفت: آنچه به این فعالیت‌ها معنا می‌بخشد، نیت خیر، احساس مسئولیت و حضور صمیمانه در کنار مردمی است که باید بدانند در سختی‌ها تنها نیستند و کسانی هستند که بدون انتظار مادی، برای بهبود شرایط زندگی آنان تلاش می‌کنند.

از شناسایی نیازمندان تا حضور در بافت قدیمی بیرجند

تاج‌نیا با اشاره به اجرای عملیات عمرانی در یکی از خانه‌های واقع در بافت قدیمی بیرجند، بیان کرد: این منزل پیش از اجرای اردوی جهادی، از سوی جهادگران گروه‌های جهادی شهید علی شبانی شوکت‌آباد و شهید حمیدرضا مساح شوکت‌آباد شناسایی شده بود و پس از بررسی نیاز موجود، ضرورت آماده‌سازی پشت‌بام آن برای اجرای ایزوگام مورد توجه قرار گرفت.

وی افزود: در فعالیت‌های جهادی، شناسایی درست نیازها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا زمانی می‌توان برای رفع مشکلات مردم اقدام مؤثری انجام داد که شرایط زندگی آنان به‌درستی بررسی و اولویت‌های ضروری مشخص شود.

مسئول گروه جهادی شهید مساح ادامه داد: در برخی موارد، مشکلات عمرانی خانه‌ها به‌مرور زمان افزایش پیدا می‌کند و به دلیل محدودیت‌های مالی، خانواده‌ها امکان رسیدگی به آن را ندارند. این مسئله به‌ویژه در خانه‌هایی که چند خانواده در آن سکونت دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه یک مشکل ساختمانی می‌تواند آسایش تعداد بیشتری از افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

وی با بیان اینکه خانه مورد نظر محل سکونت چهار خانواده نیازمند است، گفت: با توجه به شرایط موجود، تصمیم گرفته شد عملیات آماده‌سازی پشت‌بام با مشارکت نیروهای جهادی انجام شود تا زمینه برای اجرای ایزوگام و محافظت بهتر از سقف خانه فراهم شود.

تاج‌نیا خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های فعالیت‌های جهادی این است که نیروها با حضور در محل زندگی خانواده‌ها، مشکلات را از نزدیک مشاهده می‌کنند و تلاش دارند به جای بسنده کردن به بیان دغدغه‌ها، برای رفع بخشی از آنها اقدام عملی انجام دهند.

وی اضافه کرد: در این مسیر، توجه به حفظ کرامت خانواده‌های نیازمند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. خانواده‌ای که با مشکلات اقتصادی مواجه است، پیش از هر چیز به احترام، همراهی و درک شرایط خود نیاز دارد و خدمت‌رسانی باید به گونه‌ای انجام شود که عزت و آبروی افراد حفظ شود.

به گفته وی، فعالیت جهادی زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که در کنار رفع نیازهای مادی، احساس همدلی و اعتماد را نیز در جامعه تقویت کند و به خانواده‌ها نشان دهد که مشکلات آنان برای دیگران اهمیت دارد.

سیمان‌کاری و آسترکشی ۲۳۰ مترمربع پشت‌بام؛ گامی برای آرامش چهار خانواده

مسئول گروه جهادی شهید مساح با اشاره به جزئیات عملیات انجام‌شده در این منزل اظهار کرد: در قالب این اردوی جهادی، عملیات سیمان‌کاری و آسترکشی پشت‌بام به مساحت ۲۳۰ مترمربع با حضور جهادگران گروه‌های شهید علی شبانی شوکت‌آباد و شهید حمیدرضا مساح شوکت‌آباد انجام شد.

وی افزود: هدف از اجرای این عملیات، آماده‌سازی سطح پشت‌بام برای اجرای ایزوگام بود تا امکان محافظت بهتر از سقف خانه در برابر نفوذ آب و رطوبت فراهم شود.

تاج‌نیا ادامه داد: این اقدام با مشارکت نیروهای جهادی و با استفاده از توان و تخصص آنان انجام گرفت و تلاش شد کار به شکلی پیش برود که زمینه برای مرحله بعدی، یعنی اجرای ایزوگام، مهیا شود.

وی با بیان اینکه این عملیات عمرانی به نفع چهار خانواده ساکن در این منزل انجام شده است، تصریح کرد: وقتی یک اقدام جهادی در خانه‌ای انجام می‌شود که چند خانواده در آن زندگی می‌کنند، نتیجه آن تنها به یک نفر یا یک خانوار محدود نمی‌ماند، بلکه چندین نفر از آثار آن بهره‌مند می‌شوند.

مسئول گروه جهادی شهید مساح گفت: شاید برای برخی افراد، سیمان‌کاری و آماده‌سازی پشت‌بام اقدامی معمولی به نظر برسد، اما برای خانواده‌ای که توان تأمین هزینه‌های تعمیرات را ندارد، همین کار می‌تواند گامی مهم برای کاهش نگرانی‌های مربوط به وضعیت خانه باشد.

وی با اشاره به نقش فعالیت‌های داوطلبانه در کاهش هزینه‌های خانواده‌های کم‌برخوردار افزود: در بسیاری از پروژه‌های جهادی، نیروها با اختصاص وقت، توان جسمی و مهارت خود تلاش می‌کنند بخشی از هزینه‌هایی را که خانواده‌ها قادر به پرداخت آن نیستند، کاهش دهند.

تاج‌نیا تأکید کرد: هدف این نیست که تنها یک کار عمرانی انجام شود و به پایان برسد، بلکه تلاش می‌کنیم با انجام چنین اقداماتی، فرهنگ مشارکت اجتماعی را تقویت کنیم و زمینه‌ای فراهم آوریم تا افراد بیشتری برای کمک به همنوعان خود پیشقدم شوند.

وی ادامه داد: هر خانه‌ای که با همراهی جهادگران از وضعیت نامناسب خارج شود و هر خانواده‌ای که بخشی از نگرانی‌هایش کاهش پیدا کند، برای ما ارزشمند است؛ چراکه باور داریم خدمت به مردم، حتی اگر در مقیاس کوچک انجام شود، می‌تواند آثار بزرگی در زندگی آنان داشته باشد.

هم‌افزایی گروه‌های جهادی و خادمیاران رضوی؛ یک هدف، چند دست مهربا

تاج‌نیا با اشاره به مشارکت گروه‌های جهادی شهید علی شبانی شوکت‌آباد و شهید حمیدرضا مساح شوکت‌آباد و خادمیاران رضوی کانون خادمیاری رضوی شهید علی شبانی شوکت‌آباد در اجرای این برنامه، اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌های ارزشمند در فعالیت‌های محرومیت‌زدایی، همکاری مجموعه‌های مردمی و استفاده از توان مشترک نیروهایی است که با انگیزه خدمت به مردم وارد میدان می‌شوند.

وی افزود: زمانی که گروه‌های مختلف با یک هدف مشترک کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، امکان انجام فعالیت‌های مؤثرتر فراهم می‌شود و می‌توان از ظرفیت‌های انسانی و تخصصی بیشتری برای رفع نیازهای خانواده‌های کم‌برخوردار بهره گرفت.

مسئول گروه جهادی شهید مساح ادامه داد: اردوی جهادی مورد نظر با هدف خدمت‌رسانی و محرومیت‌زدایی در ایام فاطمیه و با نیت خدمت امام‌رضایی برگزار شد و جهادگران تلاش کردند با حضور میدانی، بخشی از نیاز عمرانی یک خانواده نیازمند را برطرف کنند.

وی با بیان اینکه فرهنگ خدمت‌رسانی در آموزه‌های دینی و سیره اهل‌بیت(ع) جایگاه ویژه‌ای دارد، گفت: کمک به نیازمندان، توجه به همسایگان و تلاش برای رفع مشکلات مردم، از ارزش‌هایی است که باید در زندگی اجتماعی زنده نگه داشته شود.

تاج‌نیا خاطرنشان کرد: پیوند میان فعالیت‌های جهادی، فرهنگ بسیجی و خدمت رضوی می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری حرکت‌هایی مردمی باشد که در آنها، افراد بدون توجه به موقعیت و امکانات یکدیگر، برای رسیدن به هدفی مشترک تلاش می‌کنند.

وی افزود: در چنین برنامه‌هایی، هر فرد متناسب با توان خود سهمی بر عهده می‌گیرد؛ یکی با تخصص فنی، دیگری با نیروی جسمی و فردی دیگر با فراهم کردن امکانات و پشتیبانی. آنچه اهمیت دارد، کنار هم قرار گرفتن این ظرفیت‌ها برای حل یک مشکل واقعی است.

به گفته وی، استمرار این همکاری‌ها می‌تواند به شناسایی بهتر نیازهای محلات، افزایش مشارکت مردم و تقویت ارتباط میان گروه‌های جهادی و خانواده‌های نیازمند کمک کند.

مسئول گروه جهادی شهید مساح تأکید کرد: خدمت‌رسانی نباید به یک مناسبت خاص محدود شود، بلکه مناسبت‌های مذهبی فرصتی هستند تا توجه جامعه بیش از گذشته به ارزش‌هایی مانند ایثار، نوع‌دوستی، دستگیری از نیازمندان و مسئولیت‌پذیری اجتماعی جلب شود.

ایام فاطمیه؛ فرصتی برای زنده نگه داشتن فرهنگ ایثار و محرومیت‌زدایی

تاج‌نیا با اشاره به برگزاری این اردوی جهادی در ایام فاطمیه، بیان کرد: مناسبت‌های مذهبی فرصتی ارزشمند برای بازخوانی سیره اهل‌بیت(ع) و تبدیل آموزه‌های دینی به رفتارهای عملی در زندگی روزمره هستند.

وی افزود: محبت به اهل‌بیت(ع) زمانی می‌تواند در زندگی اجتماعی نمود بیشتری پیدا کند که در کنار ارادت قلبی، در رفتار و عملکرد ما نیز دیده شود؛ به‌ویژه در توجه به افرادی که برای تأمین نیازهای ضروری خود با دشواری روبه‌رو هستند.

مسئول گروه جهادی شهید مساح ادامه داد: یکی از جلوه‌های این فرهنگ، آن است که انسان از امکانات و توانایی‌های خود برای کمک به دیگران استفاده کند و در حد توان، بخشی از مشکلات اطرافیان را کاهش دهد.

وی با بیان اینکه گروه‌های جهادی تلاش می‌کنند این نگاه را در قالب فعالیت‌های عملی دنبال کنند، گفت: حضور در محلات، شناسایی نیازها و اجرای برنامه‌های عمرانی و خدماتی، راهی برای پیوند دادن باورهای دینی با مسئولیت‌های اجتماعی است.

تاج‌نیا تصریح کرد: در این حرکت‌ها، مهم‌ترین سرمایه، روحیه خدمت و آمادگی برای کار گروهی است. ممکن است امکانات یک گروه محدود باشد، اما زمانی که نیروهای داوطلب با انگیزه و برنامه‌ریزی کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند اقدامات ارزشمندی انجام دهند.

وی با اشاره به اینکه خدمت به خانواده‌های نیازمند تنها به کمک‌های مالی محدود نمی‌شود، افزود: گاهی حضور در کنار یک خانواده، رسیدگی به مشکل خانه، انجام یک تعمیر ضروری یا فراهم کردن زمینه رفع یک دغدغه قدیمی، می‌تواند بخشی از فشارهای زندگی را از دوش آنان بردارد.

مسئول گروه جهادی شهید مساح خاطرنشان کرد: امیدواریم با استمرار فعالیت‌های جهادی و افزایش مشارکت گروه‌های مردمی، بتوانیم در حد توان برای بهبود شرایط زندگی خانواده‌های نیازمند اقدام کنیم و فرهنگ همدلی و مسئولیت‌پذیری را در جامعه گسترش دهیم.

وی تأکید کرد: جهاد خدمت، مسیری است که با پایان یافتن یک اردو به پایان نمی‌رسد؛ هر فعالیت می‌تواند آغاز حرکتی تازه برای شناسایی نیازهای دیگر و رفع مشکلاتی باشد که شاید از نگاه بسیاری پنهان مانده‌اند.

در پس این عملیات عمرانی، روایتی از همدلی و مسئولیت‌پذیری نهفته است؛ روایتی که نشان می‌دهد گاهی برای روشن‌تر کردن چراغ امید در خانه‌ای، نیازی به اتفاقی بزرگ نیست. کافی است چند دست مهربان کنار هم قرار بگیرند، چند دل برای یک هدف بتپند و انسان‌هایی تصمیم بگیرند که رنج دیگران را تنها تماشا نکنند.

جهادگران، با دستانی آغشته به سیمان و دل‌هایی سرشار از انگیزه، بار دیگر نشان دادند که محرومیت‌زدایی از همین کوچه‌ها و خانه‌ها آغاز می‌شود؛ از جایی که نیاز یک خانواده دیده می‌شود، عزت و آبروی آن حفظ می‌شود و قدمی عملی برای آسایش بیشتر ساکنان برداشته می‌شود.

شاید روزی که ایزوگام بر این پشت‌بام گسترده شود، رهگذران چیزی جز یک سقف مرمت‌شده نبینند، اما برای چهار خانواده‌ای که زیر آن زندگی می‌کنند، این سقف می‌تواند نشانه‌ای از امید، همراهی و مهربانی باشد؛ یادآور اینکه در میان دشواری‌های زندگی، هنوز کسانی هستند که بی‌هیاهو می‌آیند، بی‌چشمداشت کار می‌کنند و بی‌آنکه نامی از خود بخواهند، بخشی از آرامش را به خانه دیگران بازمی‌گردانند.

این همان معنای ماندگار جهاد است؛ خدمت بی‌منت، همدلی بی‌ادعا و ساختن فردایی بهتر، با دستانی که برای آبادانی زندگی مردم از حرکت نمی‌ایستند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از یاسوج، پدافند غیرعامل و آینده‌پژوهی از موضوعات مهم در مدیریت راهبردی کشور به شمار می‌روند که تنها به حوزه نظامی محدود نیستند و ابعاد اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و ژئوپلیتیکی را نیز در بر می‌گیرند.

شناخت ظرفیت‌های ملی، پیش‌بینی تحولات و آمادگی برای مواجهه با تهدیدها از جمله مؤلفه‌هایی هستند که می‌توانند در افزایش تاب‌آوری کشور و حفظ منافع ملی نقش مؤثری داشته باشند.

در شرایطی که تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی بر معادلات امنیتی و اقتصادی جهان تأثیر می‌گذارند، توجه به موقعیت جغرافیایی ایران، ظرفیت‌های راهبردی تنگه هرمز، توانمندی‌های علمی و فناوری و نقش مردم در پشتیبانی از کشور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و در چنین شرایطی، آینده‌پژوهی و برنامه‌ریزی دقیق می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های موجود کمک کند.

از سوی دیگر، قدرت ملی صرفاً با توانمندی‌های نظامی سنجیده نمی‌شود، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، مشارکت مردم و توانایی کشور در تبدیل ظرفیت‌های سخت به قدرت نرم نیز از عوامل اثرگذار بر جایگاه منطقه‌ای و بین‌المللی به شمار می‌روند و بر همین اساس، توجه همزمان به بازدارندگی، انسجام ملی، ظرفیت‌های اقتصادی و توانمندی‌های علمی، بخشی از الزامات مدیریت راهبردی در شرایط متحول کنونی است.

در همین زمینه، سیدعلی علوی‌تبار، کارشناس مسائل راهبردی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان به تشریح ابعاد مختلف پدافند غیرعامل، جایگاه مردم در قدرت ملی، ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی ایران، تحولات غرب آسیا و ضرورت برنامه‌ریزی برای آینده پرداخت.

پدافند غیرعامل؛ از آمادگی دفاعی تا تقویت قدرت ملی

علوی‌تبار شناخت شرایط موجود و پیش‌بینی تحولات آینده را از ضرورت‌های مدیریت راهبردی کشور دانست و گفت: پدافند غیرعامل را نباید صرفاً به اقدامات نظامی محدود کرد، بلکه این مفهوم مجموعه‌ای از برنامه‌ریزی‌ها و تدابیر در حوزه‌های مختلف را شامل می‌شود که با هدف کاهش آسیب‌پذیری، افزایش آمادگی و حفظ توان کشور در شرایط دشوار دنبال می‌شود.

وی با بیان اینکه شرایط و معادلات امنیتی همواره در حال تغییر است، شناخت توانمندی‌ها و نقاط آسیب‌پذیر کشور را از مقدمات تصمیم‌گیری صحیح دانست و افزود: بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و تقویت توان بازدارندگی نیز باید متناسب با تهدیدها و شرایط پیش‌رو صورت گیرد.

علوی‌تبار آینده‌پژوهی را بخش مهمی از مدیریت راهبردی کشور خواند و ادامه داد: بررسی روندهای پیش‌رو و ترسیم سناریوهای احتمالی، امکان آمادگی بهتر برای مواجهه با شرایط مختلف را فراهم می‌کند و از تحمیل هزینه‌های غیرضروری به کشور جلوگیری خواهد کرد.

مردم؛ پشتوانه اصلی پدافند غیرعامل و قدرت ملی

این کارشناس مسائل راهبردی، مشارکت مردم را یکی از پایه‌های اصلی قدرت ملی دانست و گفت: ظرفیت‌های مردمی در افزایش تاب‌آوری جامعه و عبور از شرایط دشوار نقش تعیین‌کننده‌ای دارند و در برنامه‌ریزی‌های مربوط به امنیت و آینده کشور نمی‌توان این سرمایه اجتماعی را نادیده گرفت.

وی افزود: پدافند غیرعامل تنها به تجهیزات، امکانات و زیرساخت‌ها محدود نیست، بلکه آگاهی عمومی، آمادگی اجتماعی و حضور فعال مردم نیز بخش مهمی از آن را تشکیل می‌دهد و جامعه‌ای که از انسجام و سرمایه اجتماعی برخوردار باشد، توان بیشتری برای مدیریت بحران‌ها و عبور از شرایط دشوار خواهد داشت.

علوی‌تبار حضور مردم در عرصه‌های مختلف را نشانه ظرفیت اجتماعی کشور دانست و توجه به مطالبات و دیدگاه‌های آنان را در تصمیم‌گیری‌های کلان ضروری خواند.

به گفته وی، اراده عمومی برای حرکت به سمت اهداف مشترک، یکی از عوامل اثرگذار بر آینده کشور بوده و تقویت این ظرفیت به ایجاد اعتماد متقابل بین مردم و مسئولان و فراهم کردن زمینه مشارکت واقعی جامعه نیاز دارد.

قدرت ملی؛ فراتر از توان نظامی

علوی‌تبار با بیان اینکه قدرت کشورها تنها با توان نظامی سنجیده نمی‌شود، اظهار کرد: قدرت سخت در کنار قدرت نرم، توان علمی و اقتصادی و سرمایه اجتماعی، مجموعه عواملی هستند که جایگاه کشورها را در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی شکل می‌دهند.

وی برخورداری ایران از توانمندی‌های مختلف را فرصتی برای تقویت جایگاه کشور ارزیابی کرد و افزود: توان نظامی زمانی می‌تواند به قدرتی پایدار و اثرگذار تبدیل شود که در کنار ظرفیت‌های اجتماعی، علمی، فرهنگی و اقتصادی قرار گیرد.

این کارشناس مسائل راهبردی، قدرت نرم و استفاده از ظرفیت‌های مردمی، علمی و تمدنی را از عوامل افزایش نفوذ و اثرگذاری ایران در عرصه بین‌المللی خواند و گفت: شناخت شیوه‌های جدید مواجهه با تهدیدها اهمیت دارد و برای ارزیابی واقعی قدرت کشور، باید همه ابعاد نظامی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را در کنار یکدیگر بررسی کرد؛ زیرا هیچ‌یک از این مؤلفه‌ها به‌تنهایی تصویر کاملی از توان ملی ارائه نمی‌دهد.

تنگه هرمز؛ یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت ژئوپلیتیکی ایران

علوی‌تبار به موقعیت جغرافیایی ایران و دسترسی به آبراه‌های راهبردی اشاره و با بیان اینکه تنگه هرمز را یکی از گذرگاه‌های مهم انتقال انرژی در جهان است، گفت: اهمیت این آبراه تنها به انتقال نفت محدود نمی‌شود، بلکه تحولات آن می‌تواند بر بازارهای انرژی، تجارت جهانی و بخش‌های مختلف اقتصاد بین‌المللی اثر بگذارد.

وی شناخت ارتباط بین مؤلفه‌های جغرافیایی، اقتصادی و امنیتی را برای برنامه‌ریزی کشور ضروری دانست و افزود: موقعیت ایران در مجاورت آبراه‌های مهم و قرار گرفتن در مسیرهای راهبردی انتقال انرژی، ظرفیتی است که باید در تحلیل‌های مربوط به امنیت ملی، اقتصاد و روابط بین‌الملل مورد توجه قرار گیرد.

به گفته این کارشناس، هرگونه تحول در تنگه هرمز، علاوه بر پیامدهای امنیتی، آثار اقتصادی گسترده‌ای در سطح منطقه و جهان خواهد داشت، زیرا بررسی این تحولات باید با در نظر گرفتن منافع ملی و پیامدهای احتمالی آن صورت گیرد.

نشست چهارجانبه در ایران و تحولات دیپلماتیک غرب آسیا

علوی‌تبار در بخش دیگری از سخنان خود به تحولات سیاسی و امنیتی غرب آسیا و اهمیت تعاملات دیپلماتیک کشورهای منطقه پرداخت و به نشست چهارجانبه در ایران با حضور نمایندگان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه اشاره کرد که از منظر روابط کشورهای اثرگذار منطقه و تحولات دیپلماتیک غرب آسیا اهمیت دارد.

وی در زمینه تشریح اهمیت چنین رایزنی‌هایی، گفت: بررسی نشست‌های منطقه‌ای باید با در نظر گرفتن شرایط سیاسی و امنیتی، منافع کشورهای حاضر و روندهای مؤثر بر آینده روابط آنها انجام شود، چراکه تعاملات دیپلماتیک می‌تواند بر مسیر گفت‌وگوها، معادلات سیاسی و نحوه مواجهه کشورهای منطقه با مسائل مشترک اثر بگذارد.

نقش کشورهای منطقه در شکل‌دهی به معادلات سیاسی و امنیتی، موضوع دیگری بود که این کارشناس به آن پرداخت و گفت: منافع ملی ایران باید یکی از معیارهای اصلی در تحلیل و تصمیم‌گیری درباره این تعاملات باشد.

علوی‌تبار همچنین موقعیت ایران را متأثر از عوامل سیاسی، اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی دانست و گفت: برای شناخت جایگاه کشور در غرب آسیا باید روابط بین کشورهای منطقه و تحولات مؤثر بر این جغرافیا را در ارتباط با یکدیگر بررسی کرد.

جایگاه ایران در غرب آسیا و ضرورت شناخت معادلات منطقه‌ای

این کارشناس مسائل راهبردی یادآور شد: توانمندی‌های دفاعی، امکانات اقتصادی، روابط دیپلماتیک، موقعیت جغرافیایی و میزان همراهی مردم با اهداف ملی، از جمله عواملی هستند که در شکل‌گیری جایگاه ایران در غرب آسیا نقش دارند.

وی با بیان اینکه تحولات این منطقه از معادلات جهانی، مسیرهای انتقال انرژی و رقابت‌های سیاسی و اقتصادی تأثیر می‌پذیرد، افزود: تنگه هرمز، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و روابط با کشورهای منطقه از موضوعاتی هستند که در ارزیابی شرایط آینده باید مورد توجه قرار گیرند.

این کارشناس مسائل راهبردی، تصمیم‌گیری در شرایط متغیر منطقه را نیازمند بررسی دقیق پیامدهای تحولات و پیش‌بینی سناریوهای مختلف خواند و گفت: آینده‌پژوهی با شناسایی فرصت‌ها و تهدیدها می‌تواند زمینه انتخاب راهکارهای متناسب با منافع ملی را فراهم کند.

ظرفیت‌های تمدنی و علمی ایران؛ پشتوانه‌ای برای آینده

علوی‌تبار توسعه دانش و استفاده از توان متخصصان را از عوامل مهم پیشرفت کشور دانست و گفت: ایران از ظرفیت‌های علمی، فناوری و تمدنی قابل توجهی برخوردار بوده که شناخت و بهره‌گیری درست از آنها، می‌تواند در تقویت جایگاه کشور و تحقق اهداف بلندمدت مؤثر باشد.

وی دستاوردهای علمی و فناوری ایران، از جمله در حوزه نانو و فناوری هسته‌ای را نمونه‌هایی از توانمندی‌های داخلی خواند و افزود: سرمایه‌گذاری بر دانش و فراهم کردن زمینه فعالیت متخصصان، امکان استفاده مؤثرتر از این ظرفیت‌ها را در مسیر پیشرفت کشور فراهم می‌کند.

این کارشناس مسائل راهبردی با بیان اینکه دستیابی به اهداف بزرگ نیازمند اراده، برنامه‌ریزی و استفاده صحیح از امکانات موجود است، افزود: بهره‌گیری از توان داخلی یکی از مسیرهای اصلی پیشرفت علمی و اجتماعی کشور بوده و نقش مردم نیز در این مسیر مهم است.

علوی‌تبار به اهمیت اراده اجتماعی در حرکت کشور به سوی اهداف مشترک پرداخت و گفت: در تصمیم‌گیری درباره مسائل مهم کشور، باید دیدگاه‌ها و نظرات نمایندگان مردم نیز مورد توجه قرار گیرد، زیرا شنیدن نظرات و مطالبات جامعه می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی و اتخاذ تصمیم‌های سنجیده‌تر کمک کند.