شبستان

حجت‌الاسلام علی زارعی، کارشناس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه و مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان در ادامه ارائه روش‌های انس با صحیفه سجادیه گفت: خداوند مهربان را سپاسگزاریم بابت توفیق انس با این کتاب انسان‌ساز؛ به ظاهر یک کتاب است، اما در باطن دانشگاهی از مطالب انسان‌سازی دارد.

وی صحیفه سجادیه شیوه گفتگو با خداوند و خالق هستی؛ شیوه دعا کردن، درخواست کردن، آرامش دل پیدا کردن را به انسان می‌آموزد.

حجت‌الاسلام زارعی ادامه داد: در جلسات قبل روش‌هایی برای انس با صحیفه سجادیه ارائه شد، اما در این جلسه روش جدیدی ارائه خواهد شد که روش «مسئله‌محوری» است؛ به این معنا که ابتدا یک مسئله یا موضوع مطرح می‌شود؛ موضوعی که به آن نیاز داریم سپس با آن مسئله به سراغ صحیفه سجادیه می‌رویم تا ببینیم امام سجاد(علیه‌السلام) برای آن موضوع چه راهکارهایی را ارائه داده‌اند.

وی افزود: این روش بسیار کاربردی است زیرا در مسائل پیش‌رو، ذهن انسان با چند سؤال درگیر می‌شود و باید پاسخی برای آنها دریافت شود.

این کارشناس دینی درباره سؤالات مورد بررسی توضیح داد: سؤال اول «چیستی مسئله» و «چیستی موضوع» است؛ سؤال دوم «ضرورت و چرایی آن مسئله» را دنبال می‌کند؛ سؤال سوم «چگونگی» موضوع را بررسی می‌کند و سؤال‌های بعدی نیز از دل همان کلماتی که در ادعیه آمده، روشن خواهد شد؛ همچنین سؤال بعدی این است که وظیفه ما در قبال مسئله و موضوع مطرح‌شده چیست؟

وی برای تبیین روش، نمونه‌ای مطرح کرد و گفت: در دعای ۲۳ صحیفه سجادیه—دعای امام سجاد(ع) هنگام طلب سلامت از خداوند و شکر در قبال سلامتی— موضوع این دعا «عافیت» است؛ پس مسئله آن می‌شود اینکه آیا امام سجاد(علیه‌السلام) درباره عافیت دعایی داشته‌اند و راه‌ و روشی برای طلب عافیت به ما یاد داده‌اند یا خیر؟

کارشناس مرکز تخصصی صحیفه سجادیه تصریح کرد: همچنین باید روشن شود حُسن عافیت چیست، چرا باید عافیت داشت، چرا باید طلب عافیت کرد، چگونه می‌توان عافیت را طلب کرد و اگر خدا عافیت عنایت کرد، چگونه باید آن را حفظ کنیم؟

وی اضافه کرد: همچنین پرسش‌هایی مطرح است مانند ارتباط عافیت با عفو، انواع عافیت، آثار عافیت، جایگاه عافیت در منابع و متون دینی، راه‌های کسب عافیت و اینکه اگر عافیت نباشد باید چه کرد و چه چیزهایی باعث می‌شود انسان عافیت را از دست بدهد؟

حجت‌الاسلام زارعی سپس گفت: اینها همان موضوعاتی است که انسان مطرح و بعد به صحیفه سجادیه مراجعه می‌کند تا پاسخ دریافت کند.

وی بخشی از دعای ۲۳ را قرائت کرد و با ترجمه آن توضیح داد: حضرت می‌فرماید خدای بر محمد و آلش درود بفرست و عافیتت را بر من بپوشان و سرابهایم را به عافیتت فراگیر و به عافیتت محفوظم بدار و به عافیتت گرامی‌ام بدار و به عافیت بی‌نیازم کن.

حجت‌الاسلام زارعی ادامه داد: سپس دعا می‌کنیم عافیت را صدقه و بخشش بر من قرار بده و عافیتت را بر من بگستران و در دنیا و آخرت بین من و عافیتت جدایی نینداز؛ و مرا عافیت ده؛ عافیتی بی‌نیازکننده، شفابخش برتر و افزون‌شونده؛ عافیتی که در بدنم عافیت تولید کند و بر من منت بگذار به تندرستی و امنیت و سلامت در دین و بدنم، بینایی در دلم و قاطعیت در امور و توان و نیرو بر طاعتی که به آن فرمان دادی و دوری از نافرمانی که از آن برحذر داشتی.

وی سپس به جمع‌بندی معنای عافیت پرداخت و گفت: عافیت یعنی دور بودن از همه بدی‌ها، زشتی‌ها، بیماری‌ها، رذائل اخلاقی، نقایص فکری و جسمی و مکروهات؛ چه در ظاهر و چه در باطن، چه در دنیا و چه در دین است.

به گفته وی، مردم گمان می‌کنند عافیت فقط سالم بودن بدن است اما عافیت همه‌ جانبه است: اگر دین سالم باشد، ظاهر خوب باشد، تشخیص درست باشد، از رذائل اخلاقی دور باشد، فکر سالم باشد، جسم سالم باشد، از مکروهات دور باشد و از بدی‌ها دور باشد؛ این یعنی عافیت، یک سلامتِ تام و تمام.

حجت‌الاسلام زارعی درباره چرایی طلب عافیت گفت: بشر نیازمند عافیت است و زندگی زمانی زیباست که همه‌جانبه لباس عافیت پوشیده شود.

وی همچنین به روایت امام رضا(علیه‌السلام) اشاره کرد که در طواف خانه خدا و رسیدن به رکن یمانی، دست به آسمان بلند کردند و فرمودند: «یا الله، یا ولی العافیه و المنان بالعافیه و رازق العافیه و المنعم بالعافیه و المتفضل بالعافیه علی و علی جمیع خلقه، و رحمان الدنیا و الآخره و رحیمهما، صل علی محمد و آل محمد و عجل لنا فرجا و مخرجا، و ارزقنی العافیه و دوام العافیه فی الدنیا و الآخره، یا ارحم الراحمین»

مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم ادامه داد: براساس دعای ۲۳، عافیتی که امام سجاد(علیه‌السلام) طلب می‌کنند عافیت بی‌نیازکننده و شفابخش است؛ عافیتی که در بدن تولید می‌شود و سلامت در دین و بدن، بینایی قلب، و توان و نیرو برای انجام طاعت و دوری از نافرمانی را در پی دارد.

وی یکی از آثار عافیت را عاقبت‌ به خیری دانست و در پایان روش «مسئله‌محوری» را دوباره تبیین و همچنین یادآور شد: در همین نمونه «عافیت» چندین سؤال از چیستی عافیت و چرایی آن تا چگونگی طلب آن، ارتباطش با عفو، انواع و آثارش، جایگاهش و راه‌های کسب آن پاسخ داده شد.

این کارشناس دینی تأکید کرد: انسان اگر در مسیر خدا باشد، دستش به دامان پروردگار دراز باشد و اهل دعا، راز و نیاز و بندگی خدا باشد، خداوند عافیت را به او عنایت می‌کند.

وی در پایان نیز گفت: عافیت از بزرگترین نعمت‌های الهی است و باید از خداوند خواست این عافیت را به همه—خود و فرزندان و نسل و دوستان—عنایت کند و شکر نعمت عافیت در دنیا و آخرت نیز نصیب انسان شود.